OSMANLI DERSİÂMLARI

Yazan: Doç. Dr. Murat AKGÜNDÜZ

112 Sayfa, Karton kapak

İslâm tarihinde camiler, Hz. Peygamber devrinden itibaren bir eğitim kurumu olma vasfını taşımışlardır. Yaygın kanaate göre X. asırda müstakil medrese binaları ortaya çıkmasına rağmen camilerdeki eğitim faaliyetleri devam etmiştir. Osmanlı döneminde cami dersleri büyük bir yaygınlık kazanmış ve buna bağlı olarak dersiâmlık görevi ortaya çıkmıştır. Camilerde toplumun her kesimine ders verdikleri için müderrislerden üstün bir konumu olan dersiâmlar hakkında günümüze kadar kaynaklara dayanan bir araştırma yapılmamıştır. Bu sebeple arşiv belgeleri ve kaynaklara dayanan Osmanlı Dersiâmları adlı bu çalışma ortaya konulmuştur.

Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Akgündüz tarafından hazırlanan eser, bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Kitabın giriş kısmında konuyla ilgili kaynaklar ve araştırmalar hakkında bilgi verildikten sonra Osmanlılara kadar cami derslerinin tarihî gelişimi özetlenmiştir. Birinci bölümde öncelikle dersiâmlığın ortaya çıkışı ve gelişimi üzerinde durulmuştur. Daha sonra büyük ölçüde arşiv belgelerine dayanılarak görev yaptıkları mekâna göre dersiâmların tayinleri incelenmiştir. Bunun ardından dersiâmların azilleri ve aldıkları maaşlar konularıyla birinci bölüm sona erdirilmiştir. İkinci bölümde dersiâmların vazifeleri ele alınırken öncelikle ders verme üzerinde durulmuştur. Bu başlık altında cami derslerinin genel mahiyeti ile dersiâmlar tarafından okutulan dersler ve kitaplar geniş bir şekilde incelenmiştir. Daha sonra dersiâmların huzur derslerindeki vazifeleri, devletin diğer birimlerinde aldıkları vazifeler ile idarî ve siyasî sahalardaki vazifelerine değinilmiştir.