|
 |
|
OSMANLI DEVLETİ'NDE EHL-İ SÜNNETİN Şİ'İ AKİDESİNE TENKİDLERİ
DOÇ. DR. SAYIN DALKIRAN |
Bilindiği gibi, Türk-İran münasebetlerinde Şiîliğin rolü çok
büyüktür. İslâm’ın erken dönemlerinde teşekkül eden Şîa ’nın, bugün
olduğu gibi, özellikle Osmanlı dönemindeki münasebetleri büyük
ölçüde etkilediği bir vâkıadır. Özellikle, on beşinci yüzyılın
sonları ile, on altıncı yüzyılın başlarında iki devlet arasındaki
kanlı muharebelerin görünen sebebi, dînî ve mezhebîdir. Gerçek şu
ki, tek sebep dînî ve mezhebî olan ihtilaflar değildir. Ancak,
halkın savaşa sevk edilmesinde bu sâik sürekli kullanılmıştır. İki
devletin resmiyette sulh içinde bulunduğu zamanlarda ise, özellikle
İran tarafında boş durulmamış ve sürekli Anadolu içlerinde Şiî
propagandasına devam edilmiştir.
İşte böylesi bir dönemde neşredilerek halka dağıtılan Hüsniye adlı
kitabın, reddiye sinin yapıldığı Ahmed Feyzi Çorûmî ’ye ait
“El-Feyzü’r-Rabbâni fî Ebâtili’l-İrânî” adını taşıyan bu eseri,
okuyucularımızın istifadesine sunmuş bulunuyoruz.
“Eserde Temas Edilen Başlıca Konular ve Yazarın Şîa ’ya Yönelttiği
Eleştiriler” başlığını taşımaktadır. Bu başlık altında Tevhid ,
Nübüvvet, Kaza-kader , Hilâfet -İmâmet , Ehl-i Beyt ve Sahabe ,
Lânet gibi konuların yanında, İslâm Mezhepleri Târihinde sıkça
tartışılan Yetmiş Üç Fırka ile ilgili değerlendirmeler işlendi.
Çorûmî, eserinde sadece bu konulara temas etmekle kalmayıp, furuât
dediğimiz,inancı ilgilendirmeyip ibâdet ve muamelatla ilgili pek çok
konuya da temas etmektedir. Bunlar içerisinde Şîa ve Ehl-i Sünnet
arasında ihtilaflı olmayan hususlar olduğu gibi, mut’a nikahı gibi
üzerinde ciddi görüş ayrılığı bulunan hususlar da vardır. Müstakil
bir çalışma konusu olabilecek genişlikte ele aldığı bu hususa,
çalışmamızda temas etmedik. Eserde bulunup da, bizim ele almadığımız
konulardan bazıları şunlardır: Abdest, namaz, nikah, haml müddeti,
tavşan eti ve satranç oyunu. Bunları bu çalışmamızda ele almamız,
çalışmamızın hacmini çok genişletecekti. Ayrıca maksadımız Ehl-i
Sünnet ve Şîa arasında bulunan ciddi görüş ayrılığı olan ana temel
konulardı ki, bunları vermeğe çalıştık.
|