|
PUL
İlk pulun İngiltere’de üretilmesinden önce posta ücretini
göndericinin değil, alıcının ödediği biliyor muydunuz? İngiltere
Parlamentosu’nda, ücreti göndericinin ödemesine, ödemenin
yapıldığını belirtilmesi için zarfın üzerine bir kağıt
yapıştırılmasına karar verilmenin ardından dünyada “Penny Black”
olarak bilinen ilk pul satışa çıkarıldı. 1840 yılında satışa
sunulan, 1 penny değerindeki pulun üzerinde, dönemin kraliçesi
Victoria’nın portresi yer alıyordu. PTT Genel Müdürlüğü’nün
arşivinden derlenen bilgilere göre, pulun macerası şöyle başladı:
MEKTUBU ALAN ÜCRETİ ÖDÜYOR
“1840 yılında, İngiltere’de posta arabaları mahalleleri dolaşır,
boru çalarak vatandaşları mektupların almaya çağırırdı . Postacı,
zarflardan isimleri okur, ismi okunun kişi de ücretini ödeyip
mektubunu alırdı. İngiltere Parlamentosu Lortlar Kamarası Vekili Sir
Roland Hill, Dolaşırken postacının adını okuduğu bir genç kızın
arabaya yaklaştığını, kendisine gelen zarfı eline alıp baktıktan
sonra postacıya iade ettiğini gördü.
Kızın posta ücretini ödeyecek parası olmadığını anlayan Hill, posta
ücretini ödeyerek zarfı kıza uzattı. Bunun üzerene kız, Hill’e
dönerek şöyle dedi: “Boşuna zahmet ettiniz. Ben öğreneceğimi zaten
öğrenmiştim. Mektup, askerdeki kardeşimden geliyor. Yoksul olduğumuz
için askere gitmeden önce aramızda kararlaştırdık. Birbirimize
yazdığımız mektupların zarfına bir çarpı işareti koyacaktık. Çarpı
işareti sağlıklı olduğumuz ve bir sıkıntımızın olmadığı anlamına
gelecekti.” Hill, o gün, bu olayı parlamentoda konu etti ve
parlamento, posta ücretini mektubu alanın değil gönderenin
ödemesine, ödemenin yapıldığı belirtilmesi için zarfın üzerine bir
kağıt yapıştırılmasına karar verdi.
TÜRKİYE’DE İLK PUL
Türkiye’de bir sivil haberleşme Kurumu kurulmasına yönelik ilk
girişim, Sultan II. Mahmut döneminde oldu. Tarihe “Tuğralı Pullar”
olarak geçen ilk Türk pullarının üzerinde ise sultan Abdülaziz’in
imzasını temsil eden tuğra bulunuyordu. Sultan II. Mahmut, bir
kararname yayınlayarak, halkın haberleşme ihtiyacını karşılayacak
bir haberleşme teşkilatı kurulması emretti ve 1840 yılında Posta
Nezareti kuruldu. İlk posta Kanunu, 16 Kasım 1840 tarihinde
yürürlüğe girdi. 1863 yılında, Sultan Abdülaziz döneminde, Posta
Nazırı Agah Efendi hükümete posta pulu basılmasını teklif etti.
Komisyon da posta pulu kullanılmasını onayladı. İlk Türk pulu, 13
ocak 1863’te satışa sunuldu. |
